Diferensial ƏDV Sistemi Azərbaycana nə vəd edir? – ŞƏRH

Azərbaycanda tətbiq edilən 18%-lik əlavə dəyər vergisi (ƏDV) dərəcəsi uzun illərdir həm istehlakçılar, həm də sahibkarlar üçün ağır maliyyə yükü olaraq qalır. Xüsusilə idxal yönümlü pərakəndə sektorda fəaliyyət göstərən sahibkarlar bu yükü daha çox hiss edirlər.

BiznesTV Sfera.az-a istinadən xəbər verir ki, iş adamı Elxan Mərdanlı fərqli ƏDV dərəcələrinin tətbiqinin əhəmiyyətini şərh edərək bildirib: “İdxal edilən məhsulların maya dəyərinə əlavə edilən 18 faizlik yüksək vergi satış qiymətlərini artırır və sahibkarların xarici bazarlarla rəqabətini çətinləşdirir.”

E.Mərdanlı əlavə edib ki, dünyanın aparıcı iqtisadiyyatları, məsələn, Çin və Türkiyə, diferensial ƏDV dərəcələrindən istifadə edərək həm sahibkarları, həm də istehlakçıları dəstəkləyirlər. Onun fikrincə, Azərbaycanda da belə bir sistemin tətbiqi idxalçı sahibkarlar üçün yeni imkanlar yarada və iqtisadiyyatı inkişaf etdirə bilər.

Diferensial ƏDV Sistemi nədir?

Diferensial ƏDV sistemi müxtəlif məhsul və xidmətlərə fərqli vergi dərəcələrinin tətbiqini nəzərdə tutur. Məsələn:

• Zəruri mallar üçün vergi dərəcəsinin aşağı salınması,
• Lüks məhsullar üçün daha yüksək vergi tətbiqi.

Belə bir yanaşma zəruri məhsulların maya dəyərini azalda, onların əhali üçün daha əlçatan olmasını təmin edə bilər.

E.Mərdanlı deyib ki, Çin və Türkiyənin bu sahədə təcrübəsi Azərbaycanda tətbiq edilə bilər. Məsələn:

• Çində ƏDV-nin standart dərəcəsi 13% olsa da, zəruri məhsullar üçün 9% və ya 6% tətbiq olunur.
• Türkiyədə isə əsas ƏDV dərəcəsi 20% olduğu halda, gündəlik tələbat malları üçün bu rəqəm 10%-ə, bəzi məhsullar üçün isə 1%-ə qədər endirilib.

Azərbaycanda diferensial ƏDV sisteminin potensial təsirləri

1. İstehlakçılar üçün faydalar:
   • Əsas tələbat məhsullarının qiyməti azalacaq.
   • Bazar daha rəqabətli olacaq və bu da qiymətlərin stabilləşməsinə səbəb olacaq.
2. Sahibkarlar üçün faydalar:
   • İdxal xərclərinin azalması ilə maya dəyəri aşağı düşəcək.
   • Daha çox çeşidli və keyfiyyətli məhsullar gətirmək mümkün olacaq.
   • Vergi yükünün azalması ilə sərəncamda qalan vəsait yeni investisiyalara yönləndirilə bilər.
3. İqtisadiyyata təsiri:
   • İdxalın artırılması və yeni iş yerlərinin yaradılması.
   • İqtisadi aktivliyin və sosial rifahın yüksəlməsi.

E.Mərdanlı vurğulayıb ki, diferensial ƏDV sistemi Azərbaycanda həm sosial ədaləti təmin edə, həm də sahibkarlıq fəaliyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.

Mənbə: Sfera.az